Αρχική

Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας*

Η έδρα της «Δικαστικής Ιατρικής» (όπως αρχικά ονομαζόταν) ήταν από τις πρώτες που ιδρύθηκαν στο Πανεπιστήμιο του Όθωνα. Μετά την ίδρυση του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου και έως σήμερα το Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας, εκτός από τις τρέχουσες, πολλαπλές εκπαιδευτικές του υποχρεώσεις και τις ερευνητικές του δραστηριότητες, παρέχει πολύ σημαντικές υπηρεσίες στην ελληνική πολιτεία και ιδίως στην ελληνική δικαιοσύνη.

Το έτος 1974 το Εργαστήριο μεταφέρθηκε από την οδό Ακαδημίας στα κτίρια της Ιατρικής Σχολής στο Γουδή. Σήμερα, στεγάζεται σε αυτοτελές τριώροφο οίκημα. Στο Εργαστήριο Ιατροδικαστικής και Τοξικολογίας ανήκει το Νεκροτομείο Αθηνών, όπου φιλοξενείται και η Ιατροδικαστική Υπηρεσία Αθηνών του Υπουργείου Δικαιοσύνης.

Το Εργαστήριο οφείλει την επιστημονική του ανάπτυξη και πρόοδο, αλλά και την οργανωτική του διάσταση, στον —ομότιμο σήμερα— Καθηγητή κ. Αντ. Κουτσελίνη. Ο κ. Κουτσελίνης εξελέγη Καθηγητής το 1981 και μέχρι το έτος 2003 διηύθυνε το Εργαστήριο, καθιερώνοντας πραγματικά μια νέα εποχή στις ιατροδικαστικές επιστήμες στη χώρα μας. Σήμερα πλέον το Εργαστήριο έχει πολλαπλές επιστημονικές δυνατότητες, σύμφωνα με τα διεθνώς κρατούντα πρότυπα του κλάδου μας, ενώ τα μέλη του συμμετέχουν σε πολλά εθνικά και διεθνή επιστημονικά συμβούλια και επιτροπές.

Το Εργαστήριο, προσπαθώντας να αναπτύξει ακόμη περισσότερο τις δραστηριότητές του και να κατοχυρώσει την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών του, έχει ξεκινήσει διαδικασία διαπίστευσης των αναλυτικών του μεθόδων, στο πλαίσιο του ISO 17025. Μάλιστα, για τον συγκεκριμένο σκοπό έχει λάβει επιχορήγηση από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» του Υπουργείου Ανάπτυξης. Στο Εργαστήριο λειτουργούν σήμερα τμήματα Τοξικολογίας, Δικαστικής Ιστοπαθολογίας και Δικαστικής Ανθρωπολογίας.

Το Εργαστήριο παρέχει υπηρεσίες στους εξής τομείς:

  • Ιατροδικαστική: Διενέργεια αυτοψιών-νεκροψιών-νεκροτομιών σε αιφνιδίους και βιαίους θανάτους, καθώς και εξέταση κλινικών περιστατικών. Τα περιστατικά αυτά προέρχονται από τη μείζονα περιοχή των Αθηνών, καθώς και από πολλές άλλες σε ολόκληρη την Ελλάδα.
  • Τοξικολογία: Διενέργεια τοξικογικών αναλύσεων σε βιολογικά υλικά και πειστήρια που αφορούν αφενός τη διερεύνηση δικαστικών υποθέσεων για λογαριασμό του Υπουργείου Δικαιοσύνης αφετέρου τη διάγνωση και αντιμετώπιση περιστατικών δηλητηριάσεων από νοσοκομεία. Ειδικές εξετάσεις για την ανίχνευση εξαρτησιογόνων ουσιών σε βιολογικά. Παρακολούθηση της επαγγελματικής έκθεσης εργατών σε τοξικές ουσίες. Τοξικογικές αναλύσεις σε δηλητηριάσεις από ζώα.
  • Δικαστική Ιστοπαθολογία: Διενέργεια ιστοπαθολογικών εξετάσεων σε δείγματα ιστών από δικαστικές υποθέσεις.
  • Δικαστική Ανθρωπολογία: Διενέργεια ανθρωπολογικών εξετάσεων σε πτωματικά και σκελετικά υπολείμματα, κατόπιν εντολής των αρμοδίων αστυνομικών ή δικαστικών αρχών.

Εκπαιδευτικό Έργο

Τα μέλη του Διδακτικού και Επιστημονικού Προσωπικού (ΔΕΠ) του Εργαστηρίου έχουν πολλαπλές εκπαιδευτικές δραστηριότητες:

  • Στην Ιατρική Σχολή διδάσκονται από τα μέλη ΔΕΠ τα εξής υποχρεωτικά μαθήματα: Ιατροδικαστική-Τοξικολογία και Ιατρική της Εργασίας (διατομεακό). Επίσης, διδάσκονται τα κατ' επιλογήν υποχρεωτικά μαθήματα: Δικαστική Ανθρωπολογία, Ιατρική Ευθύνη και Δεοντολογία.
  • Στο Φαρμακευτικό Τμήμα διδάσκονται τα υποχρεωτικά μαθήματα Τοξικολογία Ι και ΙΙ.

  • Συμμετοχή στα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών της Ιατρικής, του Φαρμακευτικού και του Βιολογικού Τμήματος, καθώς και στο διατμηματικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Μουσειακές Σπουδές».

  • Το Εργαστήριο είναι εξουσιοδοτημένο από το Υπουργείο Υγείας για την εκπαίδευση νέων γιατρών στην ειδικότητα της Ιατροδικαστικής (5 θέσεις ειδικευομένων).

Ερευνητικό Έργο

Το ερευνητικό έργο του Εργαστηρίου είναι πολύπλευρο, όπως ακριβώς και το αντικείμενο των ιατροδικαστικών επιστημών. Αφορά κυρίως τη διερεύνηση του θανάτου, καθώς και τη σχέση αιτίου και αιτιατού, θέματα βιοηθικής και ιατρικής δεοντολογίας, έρευνας των επιμέρους παραμέτρων που καθορίζουν την τοξικολογία του περιβάλλοντος (βιομηχανικού, οικιακού και αγροτικού), όπως επίσης και δραστηριότητες στον χώρο της κοινωνικής ιατρικής (ιατρική της εργασίας, επαγγελματικά νοσήματα, εξαρτήσεις, δικαστική ανθρωπολογία). Παράλληλα, καταβάλλεται προσπάθεια για την ανάπτυξη νέων αναλυτικών μεθόδων για την αναζήτηση φαρμάκων και δηλητηρίων σε βιολογικά υλικά, στο πλαίσιο της Δικαστικής Τοξικολογίας.

Τέλος, προωθούνται ερευνητικές συνεργασίες με άλλα Εργαστήρια και Κλινικές του Πανεπιστημίου μας, καθώς επίσης και με το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου

*Πηγή: Ιατρική Σχολή 170 Χρόνια, 1837-2007. Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Αθήνα: Ιατρικές Εκδόσεις Π.Χ. Πασχαλίδης